Rond 1845
verscheen het eerste echte
Sinterklaasboek voor kinderen:
Sint Nikolaas en zijn kneght
Het was van Jan
Schenkman, een schoolmeester uit Amsterdam.
druk 1934
Dit kinderboek was zo
populair dat het nog een aantal keren werd uitgegeven.
Een nieuwe druk was niet altijd gelijk aan de vorige.
De tekst en de prenten werden soms veranderd en aangepast aan de
tijd.
100 jaar later
in 1950
verscheen nog
een herdruk van
St. Nikolaas en zijn knecht!
(de druk van 1906)
De tweede druk, uit uit
1850,
werd hét grote voorbeeld
voor de viering van het Sinterklaasfeest
zoals wij dat in grote lijnen nog kennen.
Deze uitgave stond ook model voor andere Sinterklaasboeken
die later verschenen.
Het eerste boek bestond uit 16
versjes.
Bij elk vers hoorde een handgekleurde prent.
Het eerste vers 'Aankomst van Sint Nikolaas'
werd later ons meest bekende Sinterklaasliedje.
Het begon met de regels:
Zie, ginds komt de stoomboot
uit Spanje weer aan!
De stoomboot en de stoomtrein
waren modern in die tijd.
(In de eerste uitgave vertrokken ze nog
per luchtballon)
Sinterklaas had een bruin paard.
Zijn knecht werd nog niet afgebeeld
met een roe.
De versjes gaan onder andere over:
- de aankomst per stoomboot
- de intocht te paard
- bij de banketbakker
- met het paard op het dak
- strooiavond
- bezoek in de klas
- bezoek aan een arm kind
- stoute kinderen in de zak
- vertrek per stoomtrein
Wat nieuw is in
dit boek:
- St. Nicolaas komt samen
met een zwarte knecht
- Ze komen met een stoomboot
- Ze komen uit Spanje
- Stoute kinderen gaan in de zak
- Ze vertrekken per stoomtrein
Er is steeds sprake van
één knecht.
Deze heeft nog geen naam.
Hij gaat voor het eerst
gekleed als een page
uit de 16e eeuw.
(In de eerste druk was hij
gekleed als een Indiër
met een harembroek)
Jan Schenkman heeft als het
ware allerlei ingrediënten uit het verleden bij elkaar gevoegd
tot een
verhaal en daar nog het een en ander bij verzonnen.
Wat hij had bedacht bleek niet alleen kinderen aan te spreken.
Men ging uiteindelijk het Sinterklaasfeest vieren zoals hij het had beschreven en
uitgebeeld.
Het werd toen al steeds aangepast aan de tijd waarin men leefde
en dat
doen we nog .........